11 سپتامبر 2024 - بر اساس تحقیقات جدیدی که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت(EASD)  ارائه شده است، دستیابی سریع به کنترل قند خون پس از تشخیص دیابت بارداری می تواند خطر چاقی نوزاد را در دوران کودکی به سطحی مشابه با کودکانی که مادرانشان دیابت بارداری نداشته اند، کاهش دهد.

دیابت بارداری، نوعی دیابت است که می تواند در دوران بارداری ایجاد شود، 14 درصد از زنان باردار را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد و در میان افراد چاق، دارای سابقه خانوادگی دیابت، و/یا زنانی که در سنین بالا باردار می شوند، شایع تر است. نژاد و قومیت نیز می تواند بر خطر ابتلا به دیابت بارداری تأثیر بگذارد.

این نوع از دیابت، معمولاً پس از زایمان از بین می‌رود، اما خطرات زیادی در دوران بارداری و بعد از آن برای مادر و کودک به همراه دارد. مادران در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت چند سال بعد و نوزادانشان در معرض خطر زایمان زودرس، تولد با وزن بالا برای سن حاملگی، و هیپوگلایسمی نوزادی هستند. این کودکان همچنین در معرض خطر بیشتر عوارض قلبی متابولیکی در مراحل بعدی زندگی از جمله چاقی و دیابت هستند.

دکتر آسیامیرا فرارا، سرپرست تیم تحقیق، و مدیر مرکز پیشگیری از چاقی و دیابت ملیتوس، در بخش تحقیقاتKaiser Permanente  در کالیفرنیا، گفت: دستیابی به کنترل قند خون بلافاصله پس از تشخیص دیابت بارداری و حفظ آن در دوران بارداری، تا زمان زایمان، با کاهش میزان عوارض پری ناتال همراه است.

درمان‌هایی شامل رژیم غذایی سالم، ورزش و داروهای کاهش‌دهنده قند خون، با هدف دستیابی به کنترل گلایسمی بهینه - حفظ قند خون در محدوده طبیعی - در دوران بارداری انجام می‌شود.با این حال، نقش کنترل قند خون در خطر چاقی کودکان هنوز ثابت نشده است.برای کسب اطلاعات بیشتر، دکتر فرارا و همکارانش 258064 زن را که بین سال های 2011 تا 2023 در ایالات متحده زایمان کرده بودند، و فرزندانشان را مورد مطالعه قرار دادند.

در مجموع، 17316 نفر از زنان دیابت بارداری داشتند و کنترل قند خون آنها پس از تشخیص به چهار خط سیر یا گروه تقسیم شد: گروه اول که بلافاصله پس از تشخیص به کنترل گلایسمی مطلوب دست یافتند و آن را در طول بارداری خود حفظ کردند(39.2 درصد از بیماران)، گروه دوم که بطور سریع در عرض 4 تا 6 هفته پس از تشخیص به کنترل گلایسمی بهینه دست یافتند و آن را در طول بارداری خود حفظ کردند(32.3 درصد از بیماران)، گروه سوم که به آرامی به نزدیکی حد مطلوب کنترل گلایسمی رسیدند (16.7٪)، و گروه چهارم که به آرامی به کمتر از حد مطلوب کنترل گلایسمی (11.8٪) رسیدند.

بر اساس نمودارهای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده، کودکانی با شاخص توده بدنی 95 درصد(صدک) یا بیشتر نسبت به سایر هم ‌سن و سال‌های خود در یک جنس به عنوان چاق در نظر گرفته می‌شوند.

شیوع چاقی در 4-2 سالگی در کودکان زنان بدون دیابت حاملگی، 15.1 درصد و در کودکان زنان مبتلا به دیابت بارداری در گروه اول تا چهارم به ترتیب 15.9 درصد، 18.7 درصد، 20.9 درصد و 24.6 درصد بود.

تجزیه و تحلیل بیشتر نشان داد که خطر چاقی در دوران کودکی با سطح قند خون مادر افزایش می یابد.

در 2 تا 4 سالگی، خطر ابتلا به چاقی برای فرزندان زنان مبتلا به دیابت بارداری در گروه‌های بهینه(گروه اول) و به‌سرعت در حال بهبود(گروه دوم)، مشابه با فرزندان مادران بدون دیابت بارداری بود.کودکان زنان گروه‌های سوم و چهارم دیابت حاملگی بیشتر در معرض خطر چاقی قرار داشتند (به ترتیب 13 و 23 درصد).

در 7-5 سالگی، خطر چاقی تنها در فرزندان زنان مبتلا به دیابت حاملگی در گروه قند خون بهینه ی پایدار(گروه اول)، مشابه با خطر چاقی در کودکان زنان بدون دیابت بارداری بود.

کودکان مادران مبتلا به دیابت بارداری در گروهی که به سرعت قند خون خود را به حد مطلوب رساندند(گروه دوم) و گروهی که به آهستگی قند خون خود را به نزدیک حد مطلوب رساندند(گروه سوم)، به ترتیب 18% و 19% بیشتر در معرض خطر چاقی دوران کودکی نسبت به کودکانی بودند که مادرانشان دیابت بارداری نداشتند.

برای کودکان زنان مبتلا به دیابت بارداری که به تدریج قند خون خود را به زیر حد بهینه رسانده بودند(گروه چهارم با کمترین کنترل قند خون)، خطر چاقی در دوران کودکی 30 درصد بیشتر بود.

نویسندگان این مطالعه به این نتیجه رسیدند که دستیابی سریع به کنترل قند خون پس از تشخیص دیابت بارداری می‌تواند خطر چاقی در دوران کودکی را به سطحی مشابه با کودکانی که مادرانشان دیابت بارداری نداشتند، کاهش دهد.

دکتر فرارا، گفت: هنگامی که دیابت بارداری به درستی مدیریت نشود، خطر وزن بالای هنگام تولد برای نوزادان افزایش می‌یابد و ممکن است آنها را مستعد چاقی کند. خبر خوب این است که اگر قند خون مادر به سرعت کنترل شود، خطر ابتلای کودک او به چاقی در دوران کودکی مشابه کودکانی است که مادرانشان در بارداری قند خون طبیعی داشتند.

او توصیه کرد: زنانی که دیابت حاملگی در آنها تشخیص داده می شود، باید در اسرع وقت برنامه درمانی را که توسط پزشکشان تهیه می شود، دنبال کنند. این احتمالاً در ابتدا شامل تغییرات رژیم غذایی، ورزش و نظارت بر سطح قند خون است. اگر سطح قند خون در حد مجاز نباشد، آنها باید در طی دو هفته، دارویی را برای کاهش سطح قند خون بر طبق تجویز پزشک، شروع کنند.چاقی خطر ابتلا به دیابت و بیماری قلبی را افزایش می‌دهد، که در صورت ابتلا به سختی می‌توان آن ها را معکوس کرد، بنابراین بسیار مهم است که هر کاری را که می توانیم برای کاهش خطر ابتلا به چاقی انجام دهیم.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-09-rapid-blood-sugar-gestational-diabetes.html